• YARIM ALTIN
    7.897,00
    % -0,62
  • AMERIKAN DOLARI
    32,2566
    % 0,08
  • € EURO
    34,9018
    % -0,35
  • £ POUND
    41,0365
    % -0,27
  • ¥ YUAN
    4,4462
    % -0,03
  • РУБ RUBLE
    0,3604
    % -0,92
  • BITCOIN/TL
    2178658,487
    % -0,34
  • BIST 100
    10.479,16
    % -1,86

Enflasyon-refah kaybı kıskacında çalışma hayatını güç gündem bekliyor

Enflasyon-refah kaybı kıskacında çalışma hayatını güç gündem bekliyor

Türkiye, Ekim 2022’de yıllık bazda yüzde 85,51 enflasyon oranına ulaştı. Baz tesiriyle 2022 yüzde 64,27 ile kapatıldı. Bu yıl da enflasyon için OVP’de yüzde 64 iddiası yapıldı. 2024 Mayıs ayına gerçek yüzde 70’lere kadar ulaşacağı kestirimleri bulunuyor.

Gerek seçimler gerekse başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın taahhütleri nedeniyle memur, emekli ve taban fiyatlar yoluyla özel kesim çalışanlarının fiyatlarına orta artırımlar yapıldı. Hiç kuşku yok ki sabit gelirliler enflasyonun kaybedeni.

Çok önemli refah kaybı yanında geçimini karşılayamayan beşerler bulunuyor ve sayıları artıyor. Gelir dağılımında enflasyon nedeniyle bozulma da gözlenmeye başlandı.

Manzaranın öbür tarafında ise çalıştıran kesim bulunuyor.

Özellikle imalat sanayiinde her ne kadar fiyat artışlarına bağlı talep yükselişleri görülse de sanayi üretimi bir türlü toparlanamıyor. Şirketler eleman çıkarma istikametinde telaffuzlarını her geçen gün artırıyor. Fiyat tutturamama, başta dokuma olmak üzere Türkiye’nin ihracat ağır dallarında, Türkiye’deki fiyat düzeyinin birtakım ülkelerin gerisinde kalması nedeniyle pazar-müşteri kayıpları olduğu savları havada uçuşuyor.

İşçi kanadında ise artan kayıt dışılık, kayıt dışı yabancı göçmen çalıştırma ve enflasyon nedeniyle bozulan aile ekonomileri ve artan borçlarla birlikte külfet büyüyor. Sendikalı işyerleri kısmen tahlil bulsa da dar ve sabit gelirli bölümün yaşadığı zorluk her geçen gün artıyor.

Bu güç dönemeçte iş piyasası için yeni bir şiddetli devir geliyor.

Kıdem tazminatının fona dönüştürülmesi tartışması birinci fitili ateşledi. Peşinden emekliler için verilecek düzgünleştirme, taban fiyat tartışmaları, hükümetin kelam verdiği esnek çalışmaya yönelik adımlar, özel daldaki metal iş kolu mukavelesinin muhtemel tesiri, 2023’ün son aylarında önemli bir iş piyasası tartışmasını gerektiriyor.

TİSK, 29 Eylül günü Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın iştirakiyle Çalışma Hayatı İstişare Toplantısı yapacak. Akabinde 12 Ekim’de çalışma hayatının tüm taraflarının katılacağı klasikleşen Ortak Paylaşım Platformu yapılacak.

2024’te fiyatların baskılanacağı siyasetler gündemde. Lakin çalışma hayatında birinci sefer uzun mühletin akabinde hem şirketleri hem de çalışanları birebir anda zorlayan bir ekonomik görünümde iş barışına yönelik tasaları destekleyecek ögelerin işaretleri gözleniyor.

Bu makale birinci olarak Ekonomim üzerinde yayımlanmıştır.